Chu trình hình thành nội lực lãnh đạo

FT Institute cho rằng nội lực lãnh đạo không phải là một phẩm chất xuất hiện ngay từ đầu. Nội lực lãnh đạo được hình thành thông qua một quá trình trưởng thành trong nhận thức và trong nội tâm của người lãnh đạo.

Trong hành trình đó, nhiều nhà lãnh đạo thường đi qua một chu trình phát triển gồm sáu giai đoạn. Chu trình này phản ánh cách mà người lãnh đạo dần dần nhận ra bản sắc của mình, đối diện với những lệch giá trị trong thực tế và xây dựng nội lực để dẫn dắt tổ chức.

Chu trình hình thành nội lực lãnh đạo gồm sáu giai đoạn sau.

Giai đoạn 1: Năng lực cao nhưng bản sắc lãnh đạo chưa rõ

Nhiều người bước vào vai trò lãnh đạo bởi vì họ thật sự có năng lực. Họ giải quyết vấn đề tốt, tạo ra kết quả và được tổ chức tin tưởng trao quyền dẫn dắt.

Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu của hành trình lãnh đạo, bản sắc lãnh đạo của họ thường chưa thật sự rõ ràng. Người lãnh đạo có thể biết cách đạt mục tiêu, nhưng họ chưa hoàn toàn xác định rõ mình muốn xây dựng một tổ chức như thế nào và những giá trị nào cần trở thành nền tảng cho hệ thống đó.

Giai đoạn 2: Thoả hiệp với các lực tác động từ bên ngoài

Người lãnh đạo không chỉ vận hành trong một môi trường có sẵn. Người lãnh đạo chính là người tạo ra môi trường vận hành và văn hoá của tổ chức.

Tuy nhiên, khi bản sắc lãnh đạo chưa rõ ràng, người lãnh đạo thường dễ bị ảnh hưởng bởi các lực tác động từ bên ngoài như áp lực thị trường, chuẩn mực ngành hoặc những mô hình quản trị đang phổ biến.

Trong giai đoạn này, nhiều người lãnh đạo bắt đầu điều chỉnh cách vận hành của tổ chức để phù hợp với các lực tác động đó, dù những điều chỉnh này chưa chắc phản ánh đúng những giá trị mà họ thật sự tin tưởng.

Giai đoạn 3: Nhận ra sự lệch giá trị

Khi trải nghiệm lãnh đạo ngày càng sâu sắc, người lãnh đạo bắt đầu hiểu rõ hơn những giá trị mà mình thật sự coi trọng.

Chính lúc đó, họ bắt đầu nhận ra sự lệch giá trị giữa cách tổ chức đang vận hành và những gì họ tin là đúng.

Sự nhận ra này ban đầu thường rất mơ hồ. Người lãnh đạo chỉ cảm thấy một sự không thoải mái khi phải chấp nhận những quyết định hoặc cách làm việc không phản ánh đúng giá trị của mình.

Theo thời gian, sự lệch giá trị đó ngày càng trở nên rõ ràng.

Giai đoạn 4: Khủng hoảng nhận thức

Khi sự lệch giá trị trở nên rõ ràng, nhiều người lãnh đạo bước vào một giai đoạn khủng hoảng nhận thức.

Ở giai đoạn này, những cách hiểu cũ về thành công và về lãnh đạo không còn đủ để giải thích những gì họ đang trải nghiệm.

Người lãnh đạo bắt đầu đặt lại những câu hỏi căn bản về con đường mà mình đang đi, về bản chất của tổ chức và về những lựa chọn mà mình đã thực hiện trong quá khứ.

Khủng hoảng nhận thức thường là giai đoạn khó khăn, nhưng cũng chính là bước ngoặt quan trọng trong hành trình trưởng thành của người lãnh đạo.

Giai đoạn 5: Hình thành chánh kiến

Khi người lãnh đạo bắt đầu nhìn thẳng vào sự thật và không né tránh những câu hỏi khó, chánh kiến dần dần được hình thành.

Chánh kiến là khả năng nhìn thấy sự thật một cách rõ ràng và tỉnh táo.

Người lãnh đạo bắt đầu hiểu cách hệ thống vận hành, nhận diện các lực tác động đang ảnh hưởng đến tổ chức và nhìn thấy cả những nỗi sợ hoặc sự thoả hiệp của chính mình.

Chánh kiến giúp người lãnh đạo phân biệt được bản chất của vấn đề với những biểu hiện bề mặt.

Giai đoạn 6: Nội lực lãnh đạo bắt đầu vững

Khi chánh kiến được hình thành, nội lực lãnh đạo bắt đầu xuất hiện.

Người lãnh đạo không còn dễ dàng bị cuốn theo những lực tác động bên ngoài như trước. Họ bắt đầu xây dựng hệ thống vận hành và văn hoá tổ chức dựa trên những giá trị mà họ thật sự tin tưởng.

Nội lực lãnh đạo là khả năng giữ được sự vững vàng bên trong và kiên định với các giá trị cốt lõi ngay cả khi môi trường bên ngoài liên tục biến động.

Nội lực lãnh đạo không được hình thành từ thuận lợi

Chu trình hình thành nội lực lãnh đạo phản ánh một nguyên lý quan trọng:

Nội lực lãnh đạo không được hình thành từ thuận lợi, mà được hình thành từ quá trình người lãnh đạo đối diện với sự lệch giá trị và phát triển chánh kiến.

Những giai đoạn khủng hoảng nhận thức mà người lãnh đạo trải qua không phải là dấu hiệu của thất bại. Ngược lại, đó là quá trình cần thiết để người lãnh đạo trưởng thành về nhận thức và xây dựng nội lực.

Khi đi qua quá trình đó, người lãnh đạo không chỉ trở nên mạnh mẽ hơn. Người lãnh đạo trở nên rõ ràng hơn về con người mà mình muốn trở thành và về cách mà mình muốn dẫn dắt tổ chức.