Khi lãnh đạo thay đổi, hệ thống buộc phải thay đổi
Trong quá trình phát triển doanh nghiệp, có những giai đoạn mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, người ta sẽ cho rằng hệ thống đang gặp khủng hoảng.
Doanh nghiệp có thể trải qua hàng loạt biến động như nhân sự nghỉ việc, xung đột nội bộ hoặc thay đổi cơ cấu tổ chức. Những dấu hiệu này thường khiến người ngoài đánh giá rằng doanh nghiệp đang đi xuống.
Tuy nhiên, thực tế không phải lúc nào cũng như vậy.
Một case tái cấu trúc: mất người nhưng không mất hệ
Sau một giai đoạn tái cấu trúc, một doanh nghiệp đã trải qua những thay đổi rất lớn về nhân sự và vận hành.
Ban lãnh đạo đã thiết lập lại đội ngũ quản lý cấp trung. Sau đó, sự khác biệt về cách làm việc và tư duy giữa người cũ và người mới đã tạo ra xung đột trong nội bộ. Hệ quả là toàn bộ bộ phận sản xuất cũ rời đi. Tiếp theo, một số vị trí quan trọng như quản lý sản xuất, kế toán trưởng, nhân sự thu mua và nhân viên kinh doanh cũng lần lượt nghỉ việc.
Thậm chí, một nhóm nhân sự đã tách ra để xây dựng một mô hình kinh doanh tương tự.
Nếu chỉ nhìn vào những thay đổi này, nhiều người sẽ cho rằng doanh nghiệp đã bị suy yếu nghiêm trọng.
Tuy nhiên, kết quả sau một năm lại cho thấy một bức tranh khác: Doanh thu của doanh nghiệp chỉ giảm khoảng 10%.
Đồng thời, người lãnh đạo doanh nghiệp lại cảm thấy thoải mái hơn và có thể đứng vững trong hệ thống của mình.
Điều gì thực sự đã diễn ra?
Điều thực sự diễn ra không phải là sự suy yếu của hệ thống, mà là quá trình hệ thống được điều chỉnh để vận hành đúng với bản chất của nó.
Những cá nhân không còn phù hợp với định hướng mới đã rời đi. Những vấn đề trước đây chưa được làm rõ đã được đưa ra ánh sáng. Những sự thỏa hiệp mang tính tạm thời không còn được duy trì.
Hệ thống không còn được giữ ổn định bằng sự thỏa hiệp, mà bắt đầu vận hành dựa trên sự rõ ràng.
Điểm chuyển hoá nằm ở người lãnh đạo
Sự thay đổi của hệ thống không bắt đầu từ quy trình hay công cụ, mà bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức của người lãnh đạo.
Trước đây, người lãnh đạo có thể lựa chọn giữ sự ổn định bằng cách:
-
thỏa hiệp để giữ nhân sự
-
làm mờ ranh giới trong quản lý
-
chấp nhận những giải pháp tạm thời
Tuy nhiên, khi nhận thức thay đổi, người lãnh đạo bắt đầu:
-
nhìn thẳng vào vấn đề
-
đưa ra những lựa chọn rõ ràng
-
chấp nhận hệ quả của những lựa chọn đó
Khi người lãnh đạo thay đổi cách nhìn và cách hành động, hệ thống buộc phải thay đổi theo.
Cái giá của sự rõ ràng
Sự rõ ràng trong lãnh đạo luôn đi kèm với chi phí.
Doanh nghiệp có thể phải đối mặt với:
-
sự ra đi của nhân sự
-
sự gián đoạn trong vận hành
-
cảm giác thiếu ổn định trong ngắn hạn
Tuy nhiên, đổi lại, doanh nghiệp có được một nền tảng vững chắc hơn:
-
Hệ thống không còn phụ thuộc vào một nhóm cá nhân cụ thể
-
Các nguyên tắc vận hành được xác lập rõ ràng
-
Người lãnh đạo không còn bị kéo bởi những ràng buộc cũ
Một chỉ số quan trọng hơn doanh thu
Trong case này, việc doanh thu chỉ giảm 10% là một kết quả đáng chú ý.
Tuy nhiên, một chỉ số quan trọng hơn là: Người lãnh đạo có thể đứng vững trong hệ thống của chính mình.
Người lãnh đạo không còn phải “gồng mình” để duy trì hoạt động. Người lãnh đạo có thể đưa ra quyết định dựa trên định hướng dài hạn thay vì phản ứng trước áp lực ngắn hạn.
Bài học cốt lõi
Từ case này, có thể rút ra một nguyên lý quan trọng: Hệ thống không thể rõ ràng nếu người lãnh đạo chưa rõ ràng.
Và: Mọi sự thay đổi bền vững trong doanh nghiệp đều bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức của người lãnh đạo.
Một câu hỏi dành cho người lãnh đạo
Khi nhìn lại doanh nghiệp của mình, người lãnh đạo cần đặt ra một câu hỏi quan trọng:
-
“Mình đang đứng ở vị trí nào trong chính hệ thống của mình?”
Nếu người lãnh đạo chưa đứng đúng vị trí, mọi nỗ lực cải thiện ở cấp độ hệ thống chỉ mang tính tạm thời.
FT Institute – Bắt đầu từ người lãnh đạo
FT Institute lựa chọn cách tiếp cận từ gốc.
Chúng tôi không bắt đầu bằng việc thiết kế quy trình hay áp dụng công cụ quản trị.
Chúng tôi bắt đầu từ người lãnh đạo:
-
cách họ nhìn nhận vấn đề
-
cách họ đưa ra quyết định
-
và cách họ đứng trong hệ thống của mình
Bởi vì: Khi người lãnh đạo thay đổi, hệ thống không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải thay đổi theo.
Trang Nguyễn.
