Vì sao lãnh đạo dần mất vị trí trong chính doanh nghiệp của mình?
Trong quá trình phát triển doanh nghiệp, nhiều lãnh đạo bắt đầu với vai trò là người sáng lập, người xây dựng và người dẫn dắt hệ thống.
Tuy nhiên, sau một thời gian, một thực tế thường xảy ra:
Người lãnh đạo không còn đứng đúng vị trí trong chính doanh nghiệp của mình. Họ vẫn là người đứng đầu trên danh nghĩa, nhưng trên thực tế, họ bị cuốn vào vận hành, bị phụ thuộc vào hệ thống và dần mất đi vai trò dẫn dắt.
Tình trạng này không xảy ra một cách đột ngột, mà đến từ những sai lầm tích lũy trong quá trình phát triển.
Sai lầm 1: Đồng nhất vai trò lãnh đạo với vận hành
Trong giai đoạn đầu, người lãnh đạo thường trực tiếp tham gia vào mọi hoạt động của doanh nghiệp.
Người lãnh đạo:
- trực tiếp xử lý công việc
- trực tiếp ra quyết định
- trực tiếp giải quyết vấn đề
Cách làm này giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả trong giai đoạn khởi đầu.
Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển, nếu người lãnh đạo vẫn tiếp tục giữ vai trò này, một vấn đề sẽ xuất hiện:
Người lãnh đạo không còn làm lãnh đạo, mà trở thành một phần của bộ máy vận hành.
Hệ quả của sai lầm này:
- Người lãnh đạo bị quá tải công việc
- Mọi quyết định đều phụ thuộc vào một cá nhân
- Hệ thống không thể mở rộng một cách bền vững
Sai lầm 2: Thỏa hiệp để giữ sự ổn định ngắn hạn
Trong quá trình vận hành, người lãnh đạo thường phải đối diện với các lựa chọn khó khăn liên quan đến con người và lợi ích.
Để duy trì sự ổn định, nhiều người lựa chọn:
- giữ lại những nhân sự không còn phù hợp
- chấp nhận những cách làm chưa tối ưu
- trì hoãn các quyết định quan trọng
Những lựa chọn này có thể giúp hệ thống ổn định trong ngắn hạn.Tuy nhiên, về dài hạn, chúng tạo ra một vấn đề nghiêm trọng: Hệ thống vận hành dựa trên sự thỏa hiệp thay vì nguyên tắc.
Hệ quả của sai lầm này:
- Các tiêu chuẩn trong hệ thống trở nên mơ hồ
- Văn hoá doanh nghiệp bị lệch
- Người lãnh đạo mất dần quyền định hình hệ thống
Sai lầm 3: Không định vị lại vai trò khi hệ thống phát triển
Khi doanh nghiệp phát triển, quy mô và độ phức tạp của hệ thống cũng tăng lên.
Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo không điều chỉnh lại vai trò của mình cho phù hợp với giai đoạn mới.
Người lãnh đạo vẫn:
- tham gia sâu vào vận hành
- giữ nguyên cách phân chia lợi ích
- duy trì cách kiểm soát cũ
Điều này dẫn đến một hệ quả quan trọng:
Giá trị của người lãnh đạo không còn được phản ánh đúng trong hệ thống.
Hệ quả của sai lầm này:
- Người lãnh đạo làm nhiều hơn nhưng không tạo ra giá trị tương xứng
- Hệ thống phụ thuộc vào cá nhân nhưng không tối ưu được hiệu suất
- Doanh nghiệp khó có thể scale một cách bền vững
Điểm chung của 3 sai lầm
Cả ba sai lầm trên đều xuất phát từ một nguyên nhân cốt lõi: Người lãnh đạo không điều chỉnh cách đứng của mình trong hệ thống.
Khi vị trí của người lãnh đạo không thay đổi theo sự phát triển của doanh nghiệp, hệ thống sẽ dần lệch khỏi quỹ đạo ban đầu.
Hệ quả cuối cùng: Mất quyền kiểm soát hệ thống
Nếu những sai lầm này không được điều chỉnh, doanh nghiệp sẽ đi đến một trạng thái:
- Người lãnh đạo bị cuốn vào vận hành
- Hệ thống không còn vận hành theo định hướng ban đầu
- Quyền kiểm soát thực tế không còn nằm ở người lãnh đạo
Người lãnh đạo không mất quyền lực ngay lập tức,
nhưng dần mất khả năng kiểm soát hệ thống theo thời gian.
Người lãnh đạo cần làm gì để lấy lại vị trí?
Người lãnh đạo không thể giải quyết vấn đề này chỉ bằng cách tối ưu vận hành.
Người lãnh đạo cần bắt đầu từ việc:
- nhìn lại vai trò hiện tại của mình trong hệ thống
- xác định rõ giá trị mà mình mang lại
- định vị lại cách mình tham gia vào hệ thống
Khi người lãnh đạo đứng đúng vị trí:
- hệ thống sẽ được thiết kế lại
- cách phân chia giá trị sẽ được điều chỉnh
- năng lượng của người lãnh đạo sẽ được giải phóng
Một câu hỏi được đặt ra: Bạn đang dẫn dắt hệ thống hay đang bị cuốn vào hệ thống mà bạn đã tạo ra?
Future Talent – Đồng hành cùng lãnh đạo từ gốc
Future Talent không bắt đầu bằng việc tối ưu quy trình hay công cụ quản trị.
Future Talent bắt đầu từ việc giúp người lãnh đạo:
- nhận diện đúng vị trí của mình
- điều chỉnh lại cách đứng trong hệ thống
- và dẫn dắt sự thay đổi từ bên trong
Bởi vì: Khi người lãnh đạo đứng đúng vị trí, hệ thống mới có thể vận hành đúng và phát triển bền vững.
Nếu bạn nhận ra rằng mình đang bị cuốn vào vận hành và mất dần vai trò dẫn dắt, có thể bạn không cần làm nhiều hơn. Bạn cần dừng lại để nhìn lại và định vị lại chính mình trong hệ thống.
